Prosiect Ymchwil i fynd i’r afael â defnydd o ‘anterth cyfreithiol’ yn Sir Ddinbych

Cafodd prosiect newydd arloesol sy’n bwriadu cofnodi effaith yr hyn a elwir yn ‘anterth cyfreithiol’ drwy Sir Ddinbych ei lansio fis Mai.

Bydd prosiect COMS – a redir gan elusen CAIS mewn partneriaeth gyda Chyngor Sir Ddinbych a Hafal – hefyd yn darparu gwasanaeth cefnogi cyfrinachol arbennig ar gyfer pobl sy’n defnyddio sylweddau seicoweithredol newydd yn y sir.

Nid yw effeithiau hir dymor y cyffuriau ar gymdeithas nac ar iechyd yn glir nac wedi eu profi, ond profwyd fod defnydd byr dymor hyd yn oed yn gallu achosi iselder, pryder a seicosis, ac yn rhoi straen sylweddol ar y galon a’r system nerfau.

COMS_IsYourHeartLeaf_FINAL_Bilingual

Bwriad yr astudiaeth newydd yw deall effaith y sylweddau ar fywydau pobl yn Sir Ddinbych, a bydd o gymorth i wella effeithiolrwydd y gwasanaethau sydd ar gael i’r rhai hynny sydd eisiau cymorth i fynd i’r afael â’u defnydd o sylweddau seicoweithredol newydd.

Gobeithir y bydd y prosiect a gynorthwyir gan ymchwil – y credir ei fod y cyntaf o’i fath i’w gynnal yng Nghymru – yn cyfrannu yn y pen draw at waith academaidd a adolygwyd gan gymheiriaid.

Dywedodd rheolwr prosiect COMS Jeff Hughes fod yr enw Saesneg ‘legal highs’ yn gwneud i’r sylweddau ymddangos yn llai bygythiol nag ydynt mewn gwirionedd.

“Mewn gwirionedd, ni all pobl sy’n defnyddio sylweddau seicoweithredol newydd fod yn sicr pa gemegau y maent yn eu defnyddio na pha effaith y gallant eu cael – yn arbennig o’u cymryd yr un pryd â chyffuriau eraill neu alcohol” meddai.

“Dydyn ni ddim yn gwybod beth sydd ynddynt, ac felly ni allwn ddeall yn llawn yr effaith y maent yn ei gael ar bobl na beth fydd yr effeithiau hir dymor.

“Hoffem annog pobl sy’n defnyddio sylweddau seicoweithredol newydd, neu unrhyw  un sy’n poeni am ddefnydd rhywun arall ohonynt gysylltu gydag un o’n gweithwyr. Mae’r arbenigedd a’r profiad ganddynt i ddarparu’r cymorth cywir ar yr adeg gywir ac yn gwbl gyfrinachol.”

Nid yw cynnwys cemegol sylweddau seicoweithredol newydd yn gyson fel cyffuriau sefydledig.  Mae profion wedi dangos y gall eu strwythurau amrywio’n eang iawn rhwng sypiau, ac yn aml nid oes gan ddefnyddwyr unrhyw syniad beth yw’r sylwedd gweithredol y maent yn ei gymryd.

Gall eu strwythur cemegol newidiol ei wneud yn anodd i feddygon ac eraill i drin a chefnogi pobl sydd angen cymorth i fynd i’r afael neu reoli eu defnydd o sylweddau seicoweithredol newydd.

Yn aml maent mewn pecynnau llachar sydd â’r geiriau ‘NOT FOR HUMAN CONSUMPTION’ arnynt, a bathodynnau ‘halen baddon’ neu ‘fwyd planhigion’, ac maent ar gael mewn siopau sy’n gwerthu nwyddau’n ymwneud â chyffuriau, ac ar-lein.

Daeth cyfreithiau newydd i wahardd gwerthu sylweddau seicoweithredol newydd i rym yn ystod yr haf hwn, ond mae pryder fod y gwaharddiad yn achosi pobl i werthu’r sylweddau ar y farchnad ddu.  Mae tystiolaeth anecdotaidd yn awgrymu fod y cyffuriau’n cael eu storio mewn pentyrrau mewn rhai ardaloedd ers i’r mesurau ddod i rym.

Dywedodd Prif Weithredwr CAIS Clive Wolfendale y byddai menter COMS yn creu gwell cipolwg i’r broblem yn Sir Ddinbych.

 “Bydd prosiect COMS yn rhoi gwell dealltwriaeth i ni o effaith cymdeithasol y cyffuriau hyn – yr effaith maent wedi eu gael ar iechyd meddyliol a chorfforol pobl, teuluoedd, lles a safon bywyd – a datgelu pa mor eang eu gwasgariad ydynt dros Sir Ddinbych,” meddai.

“Mae CAIS yn falch o weithio ochr yn ochr â Hafal a Chyngor Sir Ddinbych ar y prosiect arloesol hwn, a fydd yn ein galluogi i ddatblygu cyfres o fesurau cefnogi a arweinir gan ymchwil ac a fydd yn bwydo gwybodaeth ac yn dylanwadu ar bolisïau cyhoeddus yn y maes hwn.”

Am fwy o fanylion am y prosiect COMS, neu i siarad am y gefnogaeth sydd ar gael i chi neu rywun rydych chi’n eu hadnabod cysylltwch â Sallie ar 07710 837 651 neu gyda Dave ar 07887 573 524 neu anfonwch ebost at COMS@cais.org.uk

Advertisements